Yogablokken voor Mensen met een Artrose: Ondersteuning

Wat is het?

Een yogablok is een rechthoekig hulpmiddel, meestal gemaakt van schuim, kurk of hout.

Voor mensen met artrose dient het als een verlengstuk van hun lichaam tijdens de yogabeoefening. Het blok brengt de grond dichterbij of biedt een stabiel oppervlak om op te steunen.

Denk aan een blok als een extra paar handen of een verhoging. Het helpt bij het behouden van een correcte uitlijning zonder gewrichten te forceren. Dit is cruciaal wanneer pijn en stijfheid je bewegingsvrijheid beperken. Deze accessoires zijn er in verschillende diktes en hardheden. Een zachter blok kan comfortabeler zijn voor gevoelige handen, terwijl een steviger blok meer stabiliteit biedt voor ondersteuning van het lichaamsgewicht.

Hoe werkt het precies?

Een yogablok werkt door de afstand tussen jou en de vloer te verkleinen.

Bij artrose in de knieën of heupen kan een diepe buiging pijnlijk zijn. Plaats je handen op een blok in plaats van op de grond, en je vermindert de druk op deze gewrichten direct.

Het blok fungeert ook als een stabilisator. In staande houdingen waar evenwicht een uitdaging is, kun je een hand op het blok laten rusten. Dit geeft je meer zekerheid en voorkomt een onverwachte beweging die een gewricht kan belasten. Daarnaast kun je het blok gebruiken om spieren op een veilige manier te activeren.

Door er bijvoorbeeld tussen je bovenbenen te klemmen tijdens een brughouding, activeer je je bilspieren zonder je knieën naar buiten te laten vallen.

Het blok biedt dus zowel ondersteuning als feedback.

De wetenschap erachter

De principes achter het gebruik van een yogablok zijn geworteld in de biomechanica. Artrose leidt tot een verminderde gewrichtsruimte en pijn bij belasting.

Een blok past het hefboomeffect aan, waardoor de kracht op een aangetast gewricht afneemt. Onderzoek naar yoga bij artrose toont aan dat aangepaste, ondersteunde beoefening pijn kan verminderen en functie kan verbeteren. Hulpmiddelen zoals blokken zijn hierin essentieel, omdat ze deelname mogelijk maken zonder de symptomen te verergeren.

Het blok helpt ook bij proprioceptie, je lichaamsbesef. Door een tastbaar, stabiel punt te bieden, helpt het je hersenen de positie van je gewrichten beter te 'voelen'.

Dit kan de coördinatie en stabiliteit op lange termijn verbeteren, wat valpreventie ten goede komt. Er is geen specifieke studie die alleen naar yogablokken kijkt, maar de klinische praktijk en het bredere onderzoek naar aangepaste yoga ondersteunen hun nut. Fysiotherapeuten en yogadocenten voor speciale doelgroepen gebruiken ze standaard als een veiligheids- en toegankelijkheidshulpmiddel.

Voordelen en nadelen

Het grootste voordeel is toegankelijkheid. Een blok maakt houdingen mogelijk die anders te belastend zijn.

Hierdoor kun je blijven bewegen en de voordelen van yoga – zoals soepelheid en kracht – behouden, ondanks je aandoening. Een ander belangrijk voordeel is pijnpreventie. Door de gewrichtsbelasting te verminderen, oefen je binnen een pijnvrije range of motion.

Dit moedigt consistentie aan, wat cruciaal is voor het beheer van chronische aandoeningen zoals artrose. Het helpt ook bij het corrigeren van je houding.

Een blok kan een reminder zijn om je rug recht te houden of je heupen goed te positioneren, waardoor je compensatiepatronen doorbreekt.

Een potentieel nadeel is afhankelijkheid. Je zou het blok kunnen gaan zien als een noodzakelijke kruk in plaats van een tijdelijk hulpmiddel. Het doel is om, indien mogelijk, je kracht en mobiliteit zo op te bouwen dat je het blok minder nodig hebt. Verkeerd gebruik is een risico.

Een te hoog blok kan je uit balans brengen. Het is belangrijk om instructies te volgen en je lichaam te laten bepalen wat comfortabel is, niet je ego.

Ten slotte zijn er geen echte medische nadelen. Het is een niet-invasief hulpmiddel. De enige 'kosten' zijn de aanschafprijs en de ruimte die het inneemt.

Voor wie relevant?

Deze informatie is allereerst relevant voor mensen met artrose in gewrichten die yoga belast, zoals knieën, heupen, handen of de wervelkolom. Als je tijdens het opstaan uit een houding pijn ervaart, is een yogablok voor artrose een logische oplossing.

Ook ouderen die hun mobiliteit en balans willen onderhouden hebben er baat bij. Het blok vergroot de veiligheid en zelfstandigheid, voor stabiliteit bij enkelartrose, tijdens de beoefening thuis. Voor beginners met een stijf lichaam is een blok sowieso een aanrader.

Het maakt de basisprincipes van yoga toegankelijker en voorkomt frustratie of blessures door overreiking.

Yogadocenten die lesgeven aan deze doelgroepen moeten kennis hebben van het juiste gebruik van blokken. Het is een fundamenteel onderdeel van een inclusieve en veilige yogales. Tot slot is het relevant voor fysiotherapeuten en ergotherapeuten. Zij kunnen een yogablok aanraden als onderdeel van een thuisprogramma voor mobiliteit en krachtbehoud, als een laagdrempelig en betaalbaar hulpmiddel voor beperkte mobiliteit.

Kies voor een blok van hoogwaardig materiaal dat niet wegzakt. Kurk is stabiel en milieuvriendelijk, terwijl hoogwaardig schuim licht en comfortabel kan zijn. Probeer verschillende opties uit om te ontdekken wat voor jouw gewrichten het prettigst werkt.