Yogablokken voor Mensen met Niet-Aangeboren Hersenletsel: Veiligheid
Wat is het?
Een yogablok is een rechthoekig hulpmiddel, meestal gemaakt van schuim, kurk of hout. Voor mensen met niet-aangeboren hersenletsel (NAH) biedt het extra stabiliteit en ondersteuning tijdens oefeningen.
Het blok verkleint de kans op vallen of overbelasting. Bij NAH zijn balans, spierkracht en coördinatie vaak verstoord.
Een standaard yogahouding kan dan onveilig of onmogelijk zijn. Het blok fungeert als een verlengstuk van je lichaam, waardoor je houdingen kunt aanpassen aan jouw mogelijkheden. Veiligheid staat voorop.
Het blok moet stevig zijn, niet wegglijden en de juiste hoogte bieden. Een te zacht of instabiel blok werkt averechts en vergroot het risico op letsel.
Hoe werkt het precies?
Je plaatst het yogablok op strategische plekken om je lichaam te ondersteunen. Onder je handen in een vooroverbuiging, onder je heup in een zittende houding of tussen je knieën voor stabiliteit.
Veiligheidscheck voor gebruik
- Inspecteer het blok op scheuren of deuken. Beschadigd materiaal kan onverwacht inzakken.
- Test de grip op de ondergrond. Een yogamat onder het blok voorkomt uitglijden.
- Kies de juiste hardheid. Te hard kan oncomfortabel zijn, te zacht biedt onvoldoende steun.
Aanpassen van houdingen
Zo kun je een houding langer en met meer controle volhouden. In plaats van je handen op de grond te zetten, plaats je ze op het blok. Dit vermindert de reikafstand en de belasting op je schouders en rug.
Voor staande balanshoudingen kun je het blok naast je zetten als ankerpunt om je evenwicht te bewaren.
Luister altijd naar je lichaam. Het blok is een hulpmiddel, geen oplossing die pijnsignalen negeert. Bouw de intensiteit geleidelijk op.
De wetenschap erachter
Onderzoek naar yoga bij NAH toont aan dat aangepaste oefeningen de mobiliteit, balans en kwaliteit van leven kunnen verbeteren.
Proprioceptie en stabiliteit
Het gebruik van props zoals blokken maakt deze oefeningen toegankelijk en veilig. NAH kan het proprioceptief systeem verstoren: het gevoel waar je lichaam zich in de ruimte bevindt. Een yogablok geeft een tastbaar referentiepunt.
Fysiologische voordelen
Deze extra sensorische input helpt je hersenen om lichaamsdelen beter te positioneren, wat de stabiliteit direct verbetert. Door ondersteuning neemt de spierspanning af.
Dit verlaagt de kans op spasticiteit of pijnlijke verrekkingen. Gecontroleerde ademhaling in ondersteunde houdingen kan daarnaast het zenuwstelsel kalmeren, wat vaak ontregeld is bij NAH.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Veiligheidsnet: Vermindert valrisico en biedt fysieke ondersteuning.
- Aanpasbaarheid: Maakt bijna elke yogahouding toegankelijk, ongeacht beperkingen.
- Zelfstandigheid: Je kunt zelfstandig oefenen zonder hulp van een therapeut.
- Zelfvertrouwen: Succeservaringen met ondersteuning bouwen vertrouwen in je lichaam op.
Nadelen en risico's
- Overmatige afhankelijkheid: Te veel leunen op het blok kan herstel van natuurlijke stabiliteit belemmeren.
- Verkeerd gebruik: Een verkeerd geplaatst blok kan een onnatuurlijke en belastende houding forceren.
- Materiaalkeuze: Goedkope, zachte blokken bieden onvoldoende steun en zijn een veiligheidsrisico.
- Kosten: Kwalitatieve, duurzame blokken zijn een investering.
Voor wie relevant?
Yogablokken zijn relevant voor iedereen met NAH die onder begeleiding of na goedkeuring van een behandelaar wil starten met beweging, met aandacht voor veilig gebruik van yogablokken.
Specifieke doelgroepen
Denk aan mensen na een beroerte, met een traumatisch hersenletsel of bij progressieve aandoeningen zoals MS. Mensen met evenwichtsproblemen hebben veel baat bij blokken als stabiele ankerpunten. Voor personen met spierzwakte of spasticiteit biedt het de nodige ondersteuning om spieren veilig te rekken en versterken.
Ook bij vermoeidheid, een veelvoorkomend symptoom van NAH, helpt het blok om energie te besparen. Je kunt dan toch een korte, effectieve oefensessie doen.
Wanneer niet of met voorzichtigheid?
Bij ernstige instabiliteit of ongecontroleerde bewegingen is een blok mogelijk niet voldoende.
Professionele fysiotherapie met speciale apparatuur is dan veiliger. Overleg altijd eerst met je arts of therapeut voordat je zelfstandig met blokken aan de slag gaat. Kies tenslotte voor een blok met een antislip-laag en de juiste dichtheid. Laat je adviseren door een yogadocent met ervaring in yogablokken voor mensen met een beroerte of een ergotherapeut.