Yogablokken voor Mensen met Angststoornissen: Grounding

Wat is het?

Een yogablok is een stevig, rechthoekig hulpmiddel dat je kunt gebruiken tijdens je yogabeoefening. Het is meestal gemaakt van schuim, kurk of hout.

Voor mensen met angststoornissen kan dit blok een krachtig anker worden in het hier-en-nu. Grounding, of gronding, is een techniek die je helpt om je aandacht te verleggen van angstige gedachten naar je lichaam en de directe omgeving. Een yogablok ondersteunt dit proces door een tastbaar, fysiek punt van focus te bieden.

Het is geen medisch hulpmiddel, maar een eenvoudig accessoire dat je helpt om de verbinding met jezelf en de aarde te herstellen.

Je gebruikt het blok niet alleen voor ondersteuning in houdingen. Je kunt het bewust vasthouden, erop leunen of er je voeten op plaatsen. Deze simpele handelingen creëren een sterke lichamelijke sensatie die je uit je hoofd haalt.

Hoe werkt het precies?

De werking berust op het principe van sensorische feedback. Wanneer je angstig bent, zit je vaak gevangen in een stroom van piekergedachten.

Je lichaam reageert hierop met spanning, een snelle hartslag en een oppervlakkige ademhaling. Door een yogablok stevig vast te pakken, richt je je aandacht op de tastzin. Je voelt de textuur, de temperatuur en de hardheid van het blok.

Dit stuurt een signaal naar je brein: "Hier ben ik, dit is echt, dit voel ik nu." Het brengt je terug naar het huidige moment. In de praktijk kun je dit op verschillende manieren toepassen:

• Bij een paniekaanval: Ga zitten en druk je handpalmen met kracht tegen het blok. Richt al je aandacht op die druk.
• Tijdens meditatie: Houd het blok op schoot. Wanneer je gedachten afdwalen, knijp je er zachtjes in als een reminder om terug te keren.
• In een staande houding: Plaats het blok tussen je voeten of bovenbenen om een gevoel van stevigheid en aarding te versterken.

De combinatie van bewuste ademhaling en de tastbare sensatie van het blok doorbreekt de vicieuze cirkel van angst.

Je geeft je zenuwstelsel een duidelijk, fysiek ankerpunt.

De wetenschap erachter

De effectiviteit van grounding-technieken wordt ondersteund door inzichten uit de psychologie en neurowetenschappen. Het gaat vooral om het activeren van de parasympathische zenuwstelsel, het deel van je zenuwstelsel dat zorgt voor rust en herstel.

Wanneer je gefocust bent op een lichamelijke sensatie (het blok vasthouden), verleg je de activiteit van de prefrontale cortex (het denkende brein) naar de somatosensorische cortex (het voelende brein). Dit vermindert de activiteit in de amygdala, het angstcentrum van je brein. Onderzoek naar interoceptie – het bewustzijn van wat er in je lichaam gebeurt – toont aan dat het trainen van deze vaardigheid angst kan verminderen.

Een yogablok helpt bij deze training door een externe focus te creëren die je terugleidt naar je lichaam.

Daarnaast speelt het polyvagaal theorie een rol. Deze theorie stelt dat een gevoel van veiligheid ontstaat door sociale verbinding en lichamelijke rust. De voorspelbare, stevige druk van een blok kan een gevoel van veiligheid en steun simuleren, wat je zenuwstelsel kalmeert.

Er zijn geen studies die specifiek yogablokken voor ondersteuning bij angst onderzoeken. Maar de principes van body-based interventies en sensorische grounding zijn breed geaccepteerd in therapieën als Somatic Experiencing en DBT.

Voordelen en nadelen

Voordelen

• Direct inzetbaar: Je hebt geen uitgebreide training nodig. Het blok is een simpel, laagdrempelig hulpmiddel dat je altijd bij de hand kunt hebben.
• Fysiek anker: Het biedt een onmiddellijke, tastbare focus die sterker kan zijn dan alleen mentale technieken.
• Veelzijdig: Je kunt het integreren in je yogapractice, meditatie, of gewoon gebruiken tijdens een stressvol moment op je werk.
• Versterkt lichaamsbewustzijn: Regelmatig gebruik helpt je beter te voelen waar spanning zich ophoopt in je lichaam.
• Verhoogt gevoel van controle: In een angstige situatie geeft het actief vasthouden van iets stevigs een gevoel van houvast en autonomie.

Nadelen

• Geen vervanging voor therapie: Het is een ondersteunend hulpmiddel, geen behandeling voor een angststoornis op zich.
• Kan afleiden: Voor sommigen kan de focus op het object juist averechts werken en hen meer in hun hoofd brengen.
• Fysieke beperkingen: Niet iedereen kan even gemakkelijk een blok vasthouden of er druk op uitoefenen door bijvoorbeeld gewrichtsproblemen.
• Beperking van beweging: In dynamische yoga kan een blok soms in de weg zitten of de flow onderbreken.
• Verwachtingen: Het werkt niet voor iedereen op dezelfde manier. Het vergt experimenteren om te ontdekken wat voor jou helpt.

Voor wie relevant?

Deze toepassing van yogablokken is met name relevant voor mensen die regelmatig angst of paniek ervaren. Dit kan gaan om een gediagnosticeerde angststoornis, maar ook om terugkerende stress, piekeren of een gevoel van dissociatie, waarbij yogablokken kunnen helpen.

Het is ook waardevol voor mensen die: Overleg altijd met een behandelaar als je een angststoornis hebt. Zij kunnen adviseren of en hoe je dit soort lichaamsgerichte technieken, bijvoorbeeld yogablokken voor gronding, veilig kunt integreren in je herstelproces.

• Beginnen met yoga en moeite hebben om te ontspannen of "uit hun hoofd" te komen tijdens de practice.
• Meditatie moeilijk vinden omdat ze niet stil kunnen zitten of steeds worden overmand door gedachten.
• Een hoog gevoel van onveiligheid ervaren in hun lichaam, bijvoorbeeld na een traumatische ervaring.
• Behoefte hebben aan een concreet hulpmiddel naast gesprekstherapie of andere behandelingen.
• Werkzaam zijn in een stressvolle omgeving en behoefte hebben aan een snelle, discrete manier om te aarden.

Kies voor een blok dat prettig in de hand ligt. Zachte schuimblokken zijn vaak het meest toegankelijk.

Begin met korte oefeningen en observeer zonder oordeel wat het met je doet.