Yogablokken voor Mensen met een Trauma: Veilige Ondersteuning

Yogablokken voor Mensen met een Trauma: Veilige Ondersteuning

Wat is het?

Een yogablok is een rechthoekig hulpmiddel, meestal gemaakt van schuim, kurk of hout. Het helpt je om houdingen te ondersteunen en je lichaam op een comfortabele manier in balans te brengen.

Voor mensen met een trauma wordt dit blok een anker van veiligheid tijdens de practice.

Je gebruikt het niet alleen voor flexibiliteit, maar vooral om grenzen te bewaken. Het blok creëert fysieke afstand en geeft je controle over hoe diep je in een houding gaat. Dit is cruciaal wanneer je lichaam gespannen of alert is door een traumatische ervaring.

Denk aan een blok als een betrouwbare partner die je nooit forceert. Het biedt precies genoeg tegendruk om je gesteund te laten voelen, zonder dat je je overweldigd raakt. Je bepaalt zelf de hoogte en de stevigheid.

Hoe werkt het precies?

Tijdens een houding zoals de Voorwaartse Buiging (Uttanasana) plaats je een blok onder je handen.

Hierdoor hoef je niet zo ver te reiken en blijft je rug recht. Je zenuwstelsel krijgt het signaal dat er geen direct gevaar is, omdat je zelf de ondersteuning regisseert. In rustgevende houdingen, zoals een Liggende Bondhoek (Supta Baddha Konasana), leg je blokken onder je knieën.

Dit ontlast je heupgewrichten en voorkomt dat je spieren zich verdedigend aanspannen. Je lichaam kan dan langzaam ontspannen zonder schrikreactie.

Het blok fungeert ook als een fysieke grens. Door het tussen je lichaam en de vloer te plaatsen, definieer je letterlijk je ruimte.

Dit helpt bij het opbouwen van lichaamsbewustzijn en het herstellen van een gevoel van autonomie.

• Bij staande houdingen: Gebruik een blok om de grond dichterbij te brengen, zodat je niet over je eigen grenzen heen buigt.
• Bij zittende meditatie: Zit op een blok om je bekken te kantelen en je wervelkolom te ondersteunen, wat rust geeft.
• Bij liggende ontspanning: Plaats blokken onder je enkels of hoofd om volledig te kunnen loslaten zonder spanning.

De wetenschap erachter

Onderzoek naar trauma laat zien dat het lichaam de ervaring vasthoudt in het zenuwstelsel.

Yoga helpt om dit systeem te reguleren, maar soms kan een onbeschermd gevoel tijdens een houding juist triggers oproepen. Een blok voorkomt dit door voorspelbare ondersteuning te bieden. Studies tonen aan dat proprioceptie – het bewustzijn van je lichaam in de ruimte – een sleutelrol speelt bij het kalmeren van het zenuwstelsel. Een yogablok versterkt deze zintuiglijke feedback door tastbare, consistente druk.

Je brein registreert deze druk als veilig en grondend. De polyvagaaltheorie stelt dat we via het zenuwstelsel schakelen tussen veiligheid en gevaar.

Het blok ondersteunt de 'sociaal engagement'-toestand door je lichaam te helpen ontspannen in plaats van te bevriezen of vluchten.

Het geeft je lichaam letterlijk iets om op terug te vallen. Bovendien helpt het blok bij het creëren van een 'window of tolerance'. Je leert spanning te voelen zonder overspoeld te raken, omdat de ondersteuning je binnen je draagkracht houdt. Dit is essentieel voor het opbouwen van veerkracht.

Voordelen en nadelen

Het grootste voordeel is de verhoogde veiligheid. Je kunt yoga beoefenen zonder angst voor pijn of overbelasting, wat helpt om vertrouwen in je lichaam terug te winnen.

Het blok maakt toegankelijk wat anders te intens zou zijn. Een ander voordeel is empowerment. Jij beslist waar en hoe je het blok plaatst, wat je gevoel van controle vergroot.

Dit is een krachtig tegengif voor de hulpeloosheid die trauma vaak met zich meebrengt, zoals yogablokken voor bijnierondersteuning. Toch zijn er ook nadelen.

Te veel steun kan je ervan weerhouden om je eigen kracht en stabiliteit te ontwikkelen.

Het blok moet een hulpmiddel blijven, geen permanente kruk die je groei belemmert. Verkeerd gebruik is een ander risico. Een blok dat te hoog of te onstabiel staat, kan juist spanning opleveren. Het is belangrijk om de juiste hoogte en materiaalkeuze af te stemmen op jouw lichaam en behoeften.

• Voordelen: Veiligheid, betere uitlijning, verhoogd lichaamsbewustzijn, emotionele stabiliteit, toegankelijkheid voor alle niveaus.
• Nadelen: Mogelijke afhankelijkheid, kosten, verkeerde toepassing kan spanning veroorzaken, neemt ruimte in beslag.

Voor wie relevant?

Deze ondersteuning is allereerst relevant voor iedereen met een trauma, of het nu gaat om PTSS, een eenmalige schokkende ervaring of chronische stress, en biedt ondersteuning bij angststoornissen.

Het blok biedt een manier om yoga te ervaren zonder hertraumatisering. Mensen met angststoornissen of een hoog stressniveau hebben er ook baat bij. Het blok helpt om het lichaam te aarden en de ademhaling te verdiepen, wat direct rust geeft aan een overactief zenuwstelsel en bijdraagt aan grounding en stabiliteit. Daarnaast is het ideaal voor beginners die onzeker zijn over hun lichaam, of voor mensen met chronische pijn of blessures.

De ondersteuning voorkomt dat je door je grenzen heen forceert en maakt de practice duurzaam. Ook ervaren yogi's die een periode van herstel doormaken of behoefte hebben aan meer introspectie vinden in het blok een waardevol instrument.

Het verandert de dynamiek van een houding van prestatie naar verzorging. Tenslotte is het relevant voor therapeuten en yogadocenten die werken met kwetsbare groepen.

Het blok is een eenvoudige, niet-bedreigende manier om cliënten te ondersteunen en hun autonomie te respecteren.