Yogablokken voor Mensen met Kanker: Therapeutisch Gebruik

Wat is het?

Een yogablok is een rechthoekig hulpmiddel, meestal gemaakt van schuim, kurk of hout. In de context van kankertherapie is het geen standaard fitnessattribuut, maar een ondersteunend instrument.

Het helpt je lichaam zachter en veiliger in houdingen te brengen die anders te belastend zouden zijn. Tijdens of na een kankerbehandeling kan je lichaam zwak, stijf of pijnlijk aanvoelen. Een blok fungeert als een verlengstuk van je armen of als een stabiele ondergrond.

Het brengt de vloer dichterbij en vermindert de druk op gewrichten en spieren.

Therapeutische yogablokken zijn vaak zachter en groter dan standaard fitnessblokken. Ze bieden meer comfort en stabiliteit. Het doel is niet om diepere stretches te forceren, maar om herstel, ontspanning en een gevoel van controle over je eigen lichaam te bevorderen.

Hoe werkt het precies?

Een fysiotherapeut of gespecialiseerde yogadocent leert je hoe je het blok strategisch kunt plaatsen.

Onder je handen in een vooroverbuiging geeft het bijvoorbeeld extra hoogte. Zo hoef je niet zo ver te reiken en neemt de spanning op je onderrug en hamstrings af.

Je kunt het ook onder je bekken leggen tijdens een liggende houding. Dit tilt je heupen licht op en ontspant de onderrug. In zittende meditaties ondersteunt het blok je rug, waardoor je rechterop en comfortabeler kunt zitten zonder spiervermoeidheid. De kern van het gebruik is aanpassing.

Je past de houding aan je lichaam aan, niet andersom. Dit principe vermindert angst voor bewegen en helpt je opnieuw vertrouwen te krijgen in wat je lichaam, binnen zijn grenzen, nog wél kan.

Veelgebruikte technieken met een blok

• Ondersteuning bij liggen: Plaats een blok onder je knieën in Savasana (eindontspanning) om de onderrug te ontlasten.
• Verkorting van bewegingsbaan: Gebruik twee blokken onder je handen bij een staande vooroverbuiging, zodat je niet helemaal naar de grond hoeft te reiken.
• Positiebehoud: Houd een blok tussen je dijen in een brughouding om de juiste uitlijning van je knieën te waarborgen.
• Mediatieondersteuning: Zit op een blok om je heupen hoger dan je knieën te brengen, wat een stabiele en comfortabele zithouding geeft.

De wetenschap erachter

De wetenschappelijke onderbouwing voor yoga bij kanker is groeiend. Onderzoek toont aan dat aangepaste yoga, met ondersteunende yogablokken, kan helpen bij het verminderen van vermoeidheid, angst en depressieve gevoelens.

Het blok is hierbij een concreet hulpmiddel dat deze effecten mogelijk maakt. Een studie in het tijdschrift Integrative Cancer Therapies vond dat yoga de kwaliteit van leven verbetert. Deelnemers rapporteerden minder stress en een beter lichamelijk functioneren.

Het gebruik van props zoals blokken werd genoemd als een sleutelfactor voor veilige deelname. Het mechanisme is tweeledig.

Belangrijke kanttekening

Fysiek verbetert voorzichtige mobiliteit de doorbloeding en vermindert het stijfheid. Psychologisch geeft het actief kunnen deelnemen aan een bewegingspraktijk een gevoel van autonomie en empowerment, wat cruciaal is tijdens een behandeling.

Yoga met blokken is geen vervanging voor medische behandeling. Het is een complementaire therapie. Overleg altijd met je behandelend arts of oncologisch fysiotherapeut voordat je begint. Zij kunnen adviseren over welke houdingen geschikt zijn voor jouw specifieke situatie en behandelfase.

Voordelen en nadelen

Voordelen

• Veilige toegankelijkheid: Het blok maakt beweging mogelijk voor mensen met beperkte mobiliteit, pijn of extreme vermoeidheid.
• Pijnvermindering: Door gewrichten in een comfortabelere positie te ondersteunen, kan het acute en chronische pijn verlichten.
• Psychologische boost: Het helpt bij het overwinnen van angst voor bewegen en geeft een gevoel van controle en zelfstandigheid.
• Verbeterde ademhaling: Door een comfortabelere houding kun je dieper en rustiger ademen, wat direct kalmeert.
• Praktisch en betaalbaar: Een blok is een eenmalige investering en thuis te gebruiken naast professionele sessies.

Nadelen

• Risico bij verkeerd gebruik: Zonder goede instructie kun je een blok verkeerd plaatsen, wat tot ongemak of verergering van klachten kan leiden.
• Geen vervanging voor therapie: Het is een hulpmiddel, geen oplossing. Het lost onderliggende medische problemen niet op.
• Beperkingen: Bij sommige aandoeningen, zoals ernstige osteoporose of bepaalde chirurgische ingrepen, zijn zelfs aangepaste houdingen mogelijk niet veilig.
• Overmatige afhankelijkheid: Er is een klein risico dat je te afhankelijk wordt van het blok en niet leert luisteren naar de natuurlijke signalen van je lichaam.

Voor wie relevant?

Deze aanpak is vooral relevant voor mensen die tijdens of na een kankerbehandeling kampen met vermoeidheid, pijn, angst of een verminderde mobiliteit, en baat kunnen hebben bij yogablokken voor therapeutisch gebruik. Denk aan patiënten die chemotherapie, bestraling of een operatie ondergaan of hebben ondergaan. Daarnaast is het waardevol voor mensen met chronische pijn of langdurige vermoeidheid (zoals bij fibromyalgie of ME/CVS) die op zoek zijn naar een zachte, ondersteunende bewegingsvorm.

Ook voor ouderen met stijfheid of evenwichtsproblemen kan een blok een veilige manier zijn om aan mobiliteit te werken, zoals bij therapeutische toepassingen.

Belangrijk is dat je begeleiding zoekt bij een gecertificeerde therapeut of docent met ervaring in oncologie of chronische ziekte. Zij kunnen een programma op maat maken.

Het is minder geschikt voor wie op zoek is naar een intensieve, krachtige yogales zonder medische indicatie. Overweeg je het zelf te proberen? Begin dan altijd met één blok en simpele, liggende of zittende oefeningen.

Luister scherp naar je lichaam. Stop direct bij pijn of duizeligheid en raadpleeg een professional.

Het doel is ondersteuning, niet prestatie.