Yogablokken voor Mensen met een Multiple Sclerose: Aangepaste Praktijk

Wat is het?

Een yogablok is een stevig, rechthoekig hulpmiddel, meestal gemaakt van schuim, kurk of hout.

Voor mensen met Multiple Sclerose (MS) is het geen gewoon accessoire, maar een essentiële aanpassing. Het blok fungeert als een verlengstuk van je armen of als stabiele ondersteuning voor je lichaam. Bij MS kunnen symptomen zoals spierzwakte, evenwichtsproblemen en vermoeidheid een standaard yogabeoefening onmogelijk maken. Een blok brengt de vloer dichterbij en biedt houvast.

Het verkleint de afstand die je moet overbruggen in een houding, waardoor je spieren minder snel overbelast raken. Je kunt een blok op verschillende hoogtes gebruiken: staand, op de zijkant of plat. Deze veelzijdigheid maakt het mogelijk om houdingen geleidelijk aan te passen aan je energieniveau en kracht op een specifieke dag.

Hoe werkt het precies?

In de praktijk integreer je yogablokken in je practice om stabiliteit en diepgang te vinden. Bij een vooroverbuiging, zoals Uttanasana, plaats je bijvoorbeeld je handen op twee blokken.

Dit voorkomt dat je te diep moet reiken en helpt je rug recht te houden. Voor balanshoudingen, zoals een eenbenige staande houding, kun je een blok tussen je handen of onder je hand plaatsen als extra contactpunt met de grond. Dit geeft je een gevoel van zekerheid en vermindert de valangst die veel mensen met MS ervaren.

Bij zittende of liggende houdingen ondersteunt het blok je lichaamsgewicht. Leg het bijvoorbeeld onder je heupen in een zittende meditatiehouding of onder je knieën tijdens Savasana (eindontspanning) om de onderrug te ontlasten.

Zo kun je ontspannen zonder spierspanning.

De wetenschap erachter

Onderzoek naar yoga bij MS laat veelbelovende resultaten zien. Studies tonen aan dat aangepaste yoga de mobiliteit, kracht en het evenwicht kan verbeteren. Het gebruik van props zoals blokken is hierin cruciaal, omdat het de oefeningen toegankelijk en veilig maakt.

Het principe achter een yogablok is biomechanisch eenvoudig: het verandert de hefboomwerking.

Door de afstand tot de grond te verkorten, verminder je de kracht die nodig is om een houding vast te houden. Dit bespaart kostbare energie, een belangrijke factor bij MS-gerelateerde vermoeidheid, maar ook bij kankergerelateerde ondersteuning.

Psychologisch gezien biedt het blok een gevoel van autonomie en controle. Je kunt zelf je practice aanpassen zonder hulp van buitenaf. Dit kan een positieve invloed hebben op je mentale welzijn en je motivatie om actief te blijven.

Voordelen en nadelen

Voordelen

• Veiligheid en stabiliteit: Het blok biedt een betrouwbare ondersteuning, wat het risico op vallen of overbelasting vermindert.
• Aanpasbaarheid: Je kunt de hoogte en plaats van het blok elke dag aanpassen aan hoe je je voelt, wat essentieel is bij een wisselend beloop als MS.
• Toegankelijkheid: Het maakt houdingen mogelijk die anders buiten bereik liggen, waardoor je een volwaardige practice kunt behouden.
• Energiebesparing: Door ondersteuning te bieden, helpt het blok je om je energie te sparen voor andere dagelijkse activiteiten.

Nadelen

• Beperkte mobiliteit: Een te afhankelijk gebruik van het blok kan soms de natuurlijke bewegingsvrijheid op den duur beperken.
• Aanschafkosten: Kwaliteitsblokken zijn een investering. Goedkopere varianten bieden vaak minder steun en gaan minder lang mee.
• Verkeerd gebruik: Zonder goede instructie kun je het blok op een manier gebruiken die de houding verkeerd ondersteunt of extra spanning geeft.

Voor wie relevant?

Deze aangepaste aanpak is in de eerste plaats relevant voor iedereen met Multiple Sclerose die, met aangepaste ondersteuning, op een veilige manier wil blijven bewegen.

Of je nu net begint met yoga of al ervaring hebt, het blok biedt een waardevolle aanpassing. Daarnaast is het ook uitermate geschikt voor mensen met andere chronische aandoeningen die gepaard gaan met vermoeidheid, pijn of beperkte mobiliteit, zoals reuma, fibromyalgie of chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS). Ook voor ouderen of herstellenden van een blessure die hun kracht en flexibiliteit geleidelijk willen opbouwen, zijn yogablokken een onmisbaar hulpmiddel voor ondersteuning bij beperkte mobiliteit. Ze maken een persoonlijke en verantwoorde practice mogelijk.