Yogablokken voor Mensen met een Bindweefselaandoening: Voorzichtigheid

Wat is het?

Een yogablok is een stevig, rechthoekig hulpmiddel dat je gebruikt om poses te ondersteunen. Voor mensen met een bindweefselaandoening zoals hypermobiliteit of het syndroom van Ehlers-Danlos is het geen luxe, maar een essentieel stuk gereedschap. Het blok fungeert als een verlengstuk van je armen of een stabiele basis voor je lichaam.

Deze aandoeningen maken gewrichten en weefsels vaak te beweeglijk en kwetsbaar. Een yogablok helpt om binnen een veilige, gecontroleerde bewegingsrange te blijven.

Het voorkomt dat je te ver rekt of je gewrichten overbelast tijdens een houding. Yogablokken zijn meestal gemaakt van schuim, kurk of hout.

Voor deze doelgroep is de keuze van materiaal extra belangrijk. Zachte schuimblokken bieden comfort, terwijl kurk of hout meer stabiliteit en een steviger gevoel geven.

Hoe werkt het precies?

Je gebruikt een yogablok om de afstand tot de grond te verkleinen of om een lichaamsdeel te ondersteunen.

In een vooroverbuiging bijvoorbeeld, plaats je de blokken onder je handen. Zo hoef je niet zo ver te reiken en blijft je wervelkolom lang en recht.

Bij staande houdingen zoals de Driehoekshouding (Trikonasana) kan een blok onder je onderste hand voorkomen dat je zij-instorting of je heup naar voren laat zakken. Het blok biedt een stabiel ankerpunt, zodat je je kunt concentreren op het openen van je borstkas zonder spanning in je onderrug. Voor zittende of liggende houdingen ondersteunt het blok je lichaamsgewicht. Leg het bijvoorbeeld onder je heupen in een zittende vooroverbuiging of onder je knieën in Savasana (eindontspanning). Dit ontlast je gewrichten en spieren volledig.

• Verkorting van de hefboom: Maakt diepe stretches toegankelijk zonder forceren.
• Stabilisatie: Voorkomt wiebelen en instorten van gewrichten.
• Proprioceptie: Helpt je bewust te worden van de stand van je lichaam in de ruimte.

De wetenschap erachter

Bindweefselaandoeningen beïnvloeden de proprioceptie, het gevoel voor lichaamspositie. Mensen met deze aandoeningen hebben vaak een verminderd gewrichtsbesef.

Een yogablok geeft een tastbare, externe referentie. Je voelt precies waar het blok is en hoeveel druk je erop uitoefent, wat je lichaamsbesef direct verbetert.

Wetenschappelijk onderzoek naar hypermobiliteit benadrukt het belang van gecontroleerde belasting en het vermijden van eindstandige belasting. Het blok helpt om je gewrichten in een middenstand te houden, weg van de kwetsbare eindstand. Dit vermindert de kans op microtrauma's aan kapsels en banden. Daarnaast speelt het zenuwstelsel een rol.

Chronische pijn en instabiliteit kunnen leiden tot een verhoogde spierspanning als beschermingsmechanisme.

Het gebruik van een blok kan die spanning helpen verminderen door een gevoel van veiligheid bij Marfan syndroom en ondersteuning te bieden, wat het parasympathische zenuwstelsel (rust en herstel) kan activeren.

Voordelen en nadelen

De voordelen

Het grootste voordeel is veiligheid. Je kunt yoga beoefenen zonder je gewrichten te overbelasten of uit te schieten.

Dit maakt de praktijk duurzaam en pijnvrij. Het blok vergroot je zelfredzaamheid; je hoeft niet altijd een partner of leraar om hulp te vragen.

Het verhoogt ook de effectiviteit van je oefeningen. Door correcte uitlijning met een blok, train je de juiste spieren. Je bouwt functionele kracht op rond je gewrichten in plaats van ze alleen maar verder te rekken.

De nadelen

Dit is cruciaal voor stabiliteit op de lange termijn. Ten slotte biedt het mentale gemoedsrust.

De angst om jezelf te blesseren kan een grote belemmering zijn. Een blok geeft je het vertrouwen om houdingen te proberen en je grenzen op een verantwoorde manier te verkennen. Een potentieel nadeel is overmatige afhankelijkheid. Het blok is een hulpmiddel, geen doel op zich.

Het is belangrijk om, onder begeleiding van een deskundige leraar, te werken aan de onderliggende kracht en stabiliteit, zodat je het blok op termijn minder nodig hebt.

Verkeerd gebruik kan ook problemen geven. Als je een blok op een onstabiele manier plaatst, kan het gaan schuiven en voor onverwachte bewegingen zorgen. Kies altijd voor een blok met voldoende grip en zorg dat het stabiel staat.

Daarnaast is niet elk materiaal geschikt. Te zachte blokken bieden onvoldoende steun, terwijl te harde blokken (zoals sommige houtsoorten) oncomfortabel kunnen zijn voor botten en gewrichten. Test verschillende materialen uit.

Voor wie relevant?

Deze informatie is allereerst relevant voor iedereen met een klinisch vastgestelde bindweefselaandoening, zoals het syndroom van Ehlers-Danlos (hEDS/HSD), met yoga blokken voorzichtigheid, het syndroom van Marfan of hypermobiliteitsspectrumstoornis (HSS).

Ook bij fibromyalgie of chronische pijnklachten kan een blok uitkomst bieden. Daarnaast is het relevant voor yogadocenten die deze doelgroep lesgeven.

Het begrijpen van de specifieke behoeften en het juist kunnen adviseren van blokken is een waardevolle vaardigheid. Het stelt je in staat om een veilige en inclusieve lesomgeving te creëren. Tot slot is het relevant voor fysiotherapeuten en ergotherapeuten die yoga als onderdeel van een revalidatie- of onderhoudsprogramma adviseren. Het blok is een eenvoudig, betaalbaar en effectief hulpmiddel om thuis mee aan de slag te gaan.

Het past perfect binnen een therapie gericht op stabiliteit en bewustzijn. Bij twijfel over je gezondheid of geschiktheid voor yoga, raadpleeg altijd eerst een arts of specialist.

Kies bij voorkeur voor een docent met kennis van hypermobiliteit en bindweefselproblematiek, en ontdek meer over yogablokken voor hypermobiliteit.