Yogablokken voor Mensen met het Syndroom van Marfan: Veiligheid

Wat is het?

Het Syndroom van Marfan is een erfelijke aandoening van het bindweefsel. Bindweefsel geeft steun en structuur aan je lichaam, zoals in je gewrichten, hart en bloedvaten.

Voor mensen met dit syndroom betekent dit vaak extra lange ledematen, hypermobiele gewrichten en een verhoogd risico op blessures.

Een yogablok is een rechthoekig hulpmiddel, meestal gemaakt van schuim, kurk of hout. Het dient als verlengstuk van je armen of als ondersteuning voor je lichaam tijdens houdingen. Voor iemand met Marfan is dit blok geen luxe-item, maar een essentieel veiligheidsinstrument.

De combinatie van beide leidt tot een aangepaste yogabeoefening. Het blok helpt de natuurlijke hypermobiliteit te beheersen en geeft stabiliteit waar het lichaam dat zelf onvoldoende kan bieden. Zo kun je yoga veilig en met vertrouwen beoefenen.

Hoe werkt het precies?

Je gebruikt een yogablok om de afstand tussen jou en de vloer te verkleinen. Dit voorkomt dat je gewrichten verder buigen dan gezond voor ze is.

Bijvoorbeeld in een staande vooroverbuiging plaats je blokken onder je handen, zodat je rug recht blijft en je knieën niet op slot schieten. Bij zittende houdingen ondersteunt het blok je bekken. Dit tilt je heupen op, waardoor je wervelkolom langer en rechter wordt zonder forse.

Voor mensen met Marfan is het cruciaal om de wervelkolom niet te belasten of te laten inzakken.

Je kunt het blok ook tussen je dijen klemmen of tegen een muur plaatsen. Dit geeft tactiele feedback en helpt bij het activeren van de juiste spieren. Het dwingt je tot een gecontroleerde, bewuste uitvoering van elke houding.

De wetenschap erachter

De principes van yoga voor hypermobiliteit zijn gebaseerd op het versterken van stabiliserende spieren rondom de gewrichten, wat ook relevant is voor yogablokken voor Ehlers-Danlos.

Onderzoek toont aan dat gecontroleerde, ondersteunde beweging de proprioceptie (het lichaamsbesef) kan verbeteren. Een yogablok biedt ondersteuning bij hypermobiliteit en faciliteert deze gecontroleerde beweging. Voor mensen met Marfan is het belangrijk om intra-abdominale druk te vermijden en de hartslag niet extreem te verhogen.

Ondersteunde houdingen met blokken stellen hen in staat om de voordelen van yoga – zoals stressvermindering en spierversterking – te ervaren zonder deze risico's. De wetenschappelijke onderbouwing ligt dus niet in het blok zelf, maar in de methodologie die het mogelijk maakt. Het stelt een kwetsbare populatie in staat om veilig deel te nemen aan bewegingstherapie, wat essentieel is voor het behoud van functie en welzijn.

Voordelen en nadelen

Voordelen: Het belangrijkste voordeel is veiligheid. Het blok voorkomt overstretching en instabiliteit.

Het vergroot je onafhankelijkheid doordat je houdingen kunt aanpassen zonder hulp van een docent. Daarnaast biedt het vertrouwen; je durft meer te bewegen als je weet dat je ondersteund wordt. Nadelen: Een verkeerd gebruik kan een vals gevoel van stabiliteit geven.

Het blok is geen vervanging voor sterke spieren; het is een hulpmiddel tijdens het opbouwen daarvan.

Te veel afhankelijkheid van het blok kan de natuurlijke motoriek op de lange termijn belemmeren. Een ander aandachtspunt is het materiaal. Te zacht schuim biedt onvoldoende steun, terwijl hard hout oncomfortabel kan zijn.

Kurk is vaak een goede middenweg. Het is essentieel om de juiste hardheid en maat voor jouw lichaam en behoeften te kiezen.

Voor wie relevant?

Deze aanpak is primair relevant voor iedereen met een diagnose van het Syndroom van Marfan of een vergelijkbare bindweefselaandoening (zoals Loeys-Dietz). Het is ook waardevol voor mensen met algemene hypermobiliteit of instabiliteit in de gewrichten, met aandacht voor yogablokken.

Yogadocenten die lesgeven aan deze doelgroep moeten zich verdiepen in het gebruik van blokken als veiligheidsinstrument.

Zij kunnen hun leerlingen leren hoe ze de blokken strategisch inzetten om blessures te voorkomen. Tenslotte is het relevant voor iedereen die yoga beoefent en worstelt met stijfheid of beperkte mobiliteit. Het blok democratiseert yoga, waardoor houdingen toegankelijk worden zonder concessies te doen aan de veiligheid van de gewrichten.