Yogablokken voor Mensen met het Syndroom van Ehlers-Danlos: Voorzichtigheid

Wat is het?

Een yogablok is een rechthoekig hulpmiddel dat je ondersteuning biedt tijdens yoga-oefeningen. Voor mensen met het syndroom van Ehlers-Danlos (EDS) is het geen luxe, maar een essentieel stuk gereedschap.

Het blok helpt om poses aan te passen en je gewrichten te beschermen. Deze blokken zijn meestal gemaakt van schuim, kurk of hout. Elk materiaal heeft een andere hardheid en stabiliteit.

Bij EDS is de keuze voor het juiste materiaal cruciaal voor veiligheid en comfort.

Het doel is simpel: de afstand tot de grond verkleinen of een stabiel platform creëren. Zo kun je een pose uitvoeren zonder je bindweefsel overmatig te belasten. Het blok fungeert als een verlengstuk van je armen of een verhoging voor je heupen.

Hoe werkt het precies?

Bij EDS zijn je gewrichten hypermobiel en instabier. Een yogablok werkt door externe stabiliteit te bieden waar je lichaam die zelf niet kan genereren.

Je plaatst het blok strategisch om een gewricht in een veiligere, meer ondersteunde positie te brengen. Bijvoorbeeld in een vooroverbuiging reik je niet naar de grond, maar naar een blok op een hoge stand. Dit voorkomt dat je je onderrug overstrekt of je knieën forceert.

Het blok geeft je controle over de diepte van de stretch. In staande balanshoudingen, zoals de Driehoekshouding, plaats je je onderste hand op het blok.

Dit verhoogt de grond, waardoor je je wervelkolom beter kunt verlengen en je heupgewricht niet hoeft te forceren.

Het blok wordt zo een ankerpunt. Je kunt het ook tussen je dijen of handen klemmen. Dit activeert spiergroepen en geeft je zenuwstelsel feedback over de positie van je lichaam (proprioceptie). Deze feedback is vaak verstoord bij EDS en kan helpen bij bewustzijn.

De wetenschap erachter

Er is geen specifiek onderzoek naar yogablokken bij EDS. De principes komen echter voort uit revalidatiewetenschap en biomechanica.

Het gaat om het reduceren van mechanische stress op de gewrichtscapsules en ligamenten. Wetenschappelijk gezien helpt het blok om de hefboomwerking te verminderen. Door de hefboom te verkorten, neemt de kracht op een gewricht af.

Dit is van groot belang voor EDS-patiënten, waarbij het collageen in de bindweefsels een verminderde treksterkte heeft.

Onderzoek naar proprioceptie (lichaamsbesef) toont aan dat externe hulpmiddelen de sensorische input kunnen verbeteren. Het blok geeft een tastbare grens aan, wat je helpt om je bewegingen nauwkeuriger te doseren en overbelasting te voorkomen. Daarnaast bevordert het gebruik van een blok een betere lichaamshouding. Het dwingt je om je core-spieren op een veilige manier te activeren om stabiliteit te creëren, in plaats van te leunen op je gewrichtsbanden.

Voordelen en nadelen

Het grootste voordeel is ongetwijfeld de preventie van letsels. Het blok biedt een veilige manier om yoga te beoefenen zonder subluxaties of verstuikingen uit te lokken.

Het maakt yoga toegankelijk op dagen dat je lichaam extra kwetsbaar aanvoelt. Een ander voordeel is de verhoogde lichaamsbewustwording. Door de tastbare ondersteuning leer je beter je grenzen voelen en respecteren.

Dit kan op de lange termijn helpen om beter naar je lichaam te luisteren.

Het kan ook pijn verminderen door de gewrichten in een neutrale, ontspannen positie te ondersteunen. Dit is vooral waardevol bij houdingen die normaal gesproken druk geven op pijnlijke plekken. Er zijn ook nadelen. Verkeerd gebruik kan een vals gevoel van veiligheid geven.

Je kunt nog steeds te diep in een stretch gaan, zelfs met een blok. Het is geen garantie tegen overbelasting.

Daarnaast kan een te hard blok (zoals hout) oncomfortabel zijn en drukpunten veroorzaken.

Een te zacht blok (zoals zacht schuim) biedt onvoldoende stabiliteit. De materiaalkeuze is dus persoonlijk en kritisch. Er bestaat ook een risico op compensatiepatronen. Je kunt gaan leunen op het blok in plaats van je spieren bewust te gebruiken. Een goede instructie is daarom onmisbaar.

Voor wie relevant?

Yogablokken zijn relevant voor iedereen met het syndroom van Ehlers-Danlos, ongeacht het subtype, en zijn cruciaal voor mensen met een hypermobiliteitssyndroom.

Of je nu hypermobiel, klassiek of vasculair EDS hebt, je gewrichten hebben extra ondersteuning nodig. Ze zijn vooral cruciaal voor beginners met EDS die yoga willen ontdekken.

Het blok maakt de basisoefeningen haalbaar en veilig, wat de drempel verlaagt en frustratie voorkomt. Ook voor ervaren beoefenaars met EDS zijn ze onmisbaar. Zij kunnen met blokken hun practice verdiepen zonder risico, grenzen aangeven, of op slechte dagen toch een aangepaste practice onderhouden. Mensen met comorbiditeiten zoals POTS of chronische vermoeidheid hebben er ook baat bij.

Het blok maakt het mogelijk om houdingen liggend of zittend te ondersteunen, wat energie bespaart.

Overleg altijd met een fysiotherapeut of ergotherapeut die bekend is met EDS. Zij kunnen je adviseren over de beste blokken en hoe je ze specifiek voor jouw lichaam kunt inzetten. Zij kennen jouw persoonlijke risicoprofiel.

Het is minder relevant voor mensen met EDS die uitsluitend mediteren of helemaal geen yoga beoefenen. Maar zelfs dan kan een veilig yogablok soms dienst doen als ondersteuning voor de rug tijdens zitmeditatie.

Kies in elk geval voor stevige, hoogwaardige blokken die niet wegzakken. Twee blokken zijn vaak handiger dan één, zodat je beide zijden van je lichaam gelijk kunt ondersteunen.

Investeer in je veiligheid.