Yogablokken voor Mensen met een Chronische Vermoeidheid: Energiebesparend

Wat is het?

Een yogablok is een rechthuldig hulpmiddel, meestal gemaakt van schuim, kurk of hout.

Het biedt ondersteuning en stabiliteit tijdens yoga-oefeningen. Voor mensen met chronische vermoeidheid is het een essentieel energiebesparend instrument. Je gebruikt het om de grond dichterbij te brengen of om een houding te verlengen. Hierdoor hoef je minder kracht en energie te gebruiken.

Het blok fungeert als een verlengstuk van je armen of als een steun voor je lichaam. Chronische vermoeidheid kenmerkt zich door een constant gebrek aan energie.

Materialen en vormen

Elke beweging kan dan een enorme inspanning zijn. Een yogablok past de yoga-oefening aan jouw energieniveau aan, niet andersom.

Yogablokken komen in verschillende materialen. Schuim is licht en zacht, ideaal voor ondersteuning. Kurk is steviger en biedt een stabielere basis.

Hout is het zwaarst en het meest duurzaam. De standaardmaat is ongeveer 23x15x10 cm.

Je kunt ze op drie verschillende hoogtes gebruiken: laag, middelhoog en hoog. Zo kun je de ondersteuning precies afstemmen op wat je lichaam die dag nodig heeft.

Hoe werkt het precies?

Een yogablok werkt door de fysieke afstand tussen jou en de vloer te verkleinen. In een houding als de Driehoek (Trikonasana) plaats je je hand op het blok in plaats van op de grond.

Dit voorkomt dat je te diep moet reiken en je energiereserves aanspreekt.

Het blok ondersteunt ook je lichaamsgewicht. In een rustige houding zoals Kindhouding (Balasana) kun je je voorhoofd op het blok laten rusten. Dit ontspant je nek en schouders volledig, waardoor je energie bespaart.

Praktische toepassingen

Door deze ondersteuning kun je langer in een ontspannen houding blijven. Je lichaam hoeft niet te vechten tegen de zwaartekracht. De focus verschuift van inspanning naar ademhaling en bewustzijn. Gebruik een blok onder je handen bij staande vooroverbuigingen.

Dit voorkomt een te hoge bloeddruk en duizeligheid, veelvoorkomende klachten bij vermoeidheid.

Plaats een blok onder je zitvlak bij zittende meditatie. Dit tilt je heupen op, waardoor je ruggengraat recht komt zonder spierinspanning.

Zo kun je comfortabel en energie-efficiënt mediteren. Onder je rug in een liggende twist biedt het blok een zachte, ondersteunde opening van de borstkas. Dit vergemakkelijkt de ademhaling zonder dat je je spieren hoeft aan te spannen.

De wetenschap erachter

Onderzoek toont aan dat yoga vermoeidheidsklachten kan verminderen. Een studie in het 'Journal of Clinical Oncology' vond dat yoga de vermoeidheid bij kankerpatiënten significant verlaagde.

De sleutel was het aanpassen van de oefeningen aan het energieniveau. Yogablokken faciliteren deze aanpassing precies.

Ze maken deel uit van wat 'restorative yoga' of 'herstellende yoga' wordt genoemd. Deze vorm richt zich op volledige ontspanning met minimale inspanning. Het principe heet 'ondersteunde rekoefeningen'.

Biomechanisch voordeel

Wanneer een spier wordt ondersteund, kan hij dieper ontspannen. Dit activeert het parasympathische zenuwstelsel, het 'rust-en-herstel'-systeem van je lichaam. Vanuit biomechanisch oogpunt verlagen blokken de 'spieractivatie'. Je spieren hoeven minder hard te werken om een houding vast te houden.

Dit bespaart direct ATP, de energiemoleculen in je cellen. Voor mensen met chronische vermoeidheid is het sparen van ATP cruciaal.

Hun energieproductie is vaak verstoord. Elk hulpmiddel dat spierinspanning vermindert, behoudt kostbare energie voor andere lichaamsprocessen.

Het blok biedt ook proprioceptieve feedback. Het geeft je lichaam een tastbaar referentiepunt. Dit vermindert de mentale inspanning die nodig is om je lichaam in de ruimte te positioneren.

Voordelen en nadelen

Het grootste voordeel is energiebesparing. Je kunt yoga beoefenen zonder jezelf uit te putten. Dit maakt regelmatige, zachte beweging mogelijk, wat op de lange termijn je energieniveau kan verbeteren.

Een ander voordeel is blessurepreventie. Ondersteuning voorkomt dat je over je grenzen gaat wanneer je vermoeid bent.

Je lichaam kan veilig stretchen zonder risico op verrekkingen. Yogablokken zijn ook betaalbaar en veelzijdig.

Potentiële nadelen

Je kunt ze voor bijna elke houding gebruiken. Ze zijn licht en makkelijk op te bergen, ideaal voor thuisgebruik. Een nadeel is de initiële aanschaf.

Je hebt meestal twee blokken nodig voor een optimale ondersteuning. Dit kan een investering zijn, maar ze gaan jarenlang mee.

Sommige mensen ervaren een gevoel van afhankelijkheid. Ze denken dat ze zonder blok geen yoga kunnen doen. Het is belangrijk om te zien als een tijdelijke ondersteuning, niet als een permanente noodzaak. Verkeerd gebruik kan de voordelen tenietdoen.

Een blok op een verkeerde hoogte of plaats kan spanning creëren. Laat je bij voorkeur een keer instrueren door een docent die bekend is met chronische vermoeidheid.

Voor wie relevant?

Deze aanpak is primair relevant voor mensen met een chronische vermoeidheidsaandoening. Denk aan ME/CVS, fibromyalgie of langdurige COVID, en overweeg zachte ondersteuning met yogablokken.

Voor hen is energiemanagement een dagelijkse uitdaging. Ook relevant voor mensen met andere energiebeperkende aandoeningen, met energiebesparende yogablokken.

Denk aan auto-immuunziekten, MS of ernstige bloedarmoede. Voor hen is elke energiebesparing in beweging een winst. Daarnaast is het nuttig voor herstellende patiënten.

Specifieke doelgroepen

Na een operatie, zware behandeling of herstel na burn-out bouw je langzaam weer kracht op. Het blok biedt een veilige tussenstap. Mensen met orthostatische intolerantie (duizeligheid bij rechtop staan) hebben veel baat. Het blok verkleint de afstand naar de grond, waardoor je minder snel je evenwicht verliest.

Ouderen met een verminderde energie en mobiliteit kunnen er veilig mee beginnen.

Het verlaagt de drempel voor beweging en behoudt spierkracht en soepelheid. Zelfs gezonde mensen met een drukke, stressvolle baan kunnen profiteren.

Het blok helpt hen om yoga als een diepe ontspanning te ervaren, niet als een extra inspanning na een vermoeiende dag. Overweeg altijd eerst medisch advies in te winnen. Een fysiotherapeut of ergotherapeut kan je adviseren over het juiste gebruik. Zij kunnen de blokken integreren in een breder energiemanagementplan.