Yogablokken voor Mensen met een COVID: Veilige Terugkeer

Wat is het?

Een yogablok is een rechthoekig, lichtgewicht hulpmiddel dat gemaakt is van materiaal zoals schuim, kurk of hout. Het dient als verlengstuk van je armen of als steun voor je lichaam tijdens yogahoudingen.

Voor mensen met long-COVID wordt het een essentieel accessoire om hun practice veilig en gecontroleerd te hervatten.

De blokken bieden stabiliteit wanneer je evenwicht verstoord is door vermoeidheid of duizeligheid. Ze helpen om houdingen aan te passen, zodat je niet te diep hoeft te buigen of te veel druk op je borstkas zet. Dit maakt yoga toegankelijk, zelfs wanneer je energie en uithoudingsvermogen beperkt zijn.

In plaats van een volledige houding te forceren, gebruik je het blok om de grond dichterbij te brengen. Dit vermindert de belasting op je ademhalingsspieren en hartslag. Het gaat niet om prestatie, maar om het vinden van een comfortabele, ondersteunde manier van bewegen die past bij je herstel.

Hoe werkt het precies?

Bij een houding als de 'Staande Vooroverbuiging' (Uttanasana) plaats je de blokken onder je handen. Zo hoef je niet zo ver te reiken en blijft je bovenlichaam hoger.

Dit voorkomt duizeligheid en houdt je ademhaling rustig en gelijkmatig. Tijdens een zittende meditatie of ademhalingsoefening kan een blok onder je zitbeenknobbels geplaatst worden.

Dit kantelt je bekken iets naar voren, waardoor je rechterop zit zonder moeite. Een open borstkas vergroot de longcapaciteit, wat cruciaal is voor mensen met resterende ademhalingsklachten. Voor rustgevende houdingen zoals 'Kindhouding' (Balasana) kun je een blok onder je voorhoofd of borst leggen.

Dit geeft een gevoel van steun en maakt de houding minder intensief. Je kunt zo langdurig ontspannen zonder je lichaam te overbelasten.

Je kunt de hoogte van het blok aanpassen door het op zijn kant, op zijn smalle kant of plat neer te leggen. Dit geeft je drie verschillende niveaus van ondersteuning. Begin altijd met de hoogste stand en bouw pas af naar een lager niveau als je lichaam aangeeft dat het kan.

De wetenschap erachter

Onderzoek naar post-virale vermoeidheidssyndromen, zoals long-COVID, benadrukt het belang van 'pacing'. Dit betekent activiteit doseren binnen de grenzen van je energie.

Yogablokken faciliteren dit principe door je in staat te stellen houdingen aan te passen aan je dagelijkse conditie. Een studie in het Journal of Clinical Medicine toont aan dat aangepaste, lage-intensiteit beweging de symptomen van post-exertionele malaise (PEM) kan helpen verminderen. Het gebruik van props zoals blokken valt onder deze categorie, omdat het de fysieke belasting verlaagt terwijl je toch beweegt.

Het ondersteunen van een rechte, open houding tijdens ademhalingsoefeningen (pranayama) kan de efficiëntie van de ademhaling verbeteren.

Dit is relevant omdat veel long-COVID-patiënten kampen met een verstoord adempatroon. Een yogablok voor geleidelijke opbouw helpt om de fysieke ruimte in de borstkas te optimaliseren. De proprioceptieve feedback – het gevoel van het blok onder je handen of lichaam – helpt het zenuwstelsel te kalmeren.

Dit kan gevoelens van angst en onzekerheid over bewegen verminderen. Het biedt een tastbaar ankerpunt in een lichaam dat soms onbetrouwbaar aanvoelt.

Voordelen en nadelen

Voordelen: De belangrijkste winst is de mogelijkheid om binnen je grenzen te blijven.

Het blok maakt yoga op maat mogelijk, wat motivatie geeft en een gevoel van controle teruggeeft. Het verkleint de kans op terugval door overbelasting aanzienlijk. Een ander voordeel is de veelzijdigheid.

Je gebruikt hetzelfde blok voor staande, zittende en liggende houdingen. Het is een betaalbaar, duurzaam hulpmiddel dat je practice thuis ondersteunt wanneer energie voor een les te veel is.

Nadelen: Het kan verleidelijk zijn om het blok te gebruiken om houdingen te forceren die nog niet passen.

Blijf altijd luisteren naar je lichaam en niet naar de vorm van de houding. Een blok is een hulpmiddel, geen oplossing om pijn te negeren. Sommige mensen met ernstige vermoeidheid hebben baat bij nog meer ondersteuning, zoals een bolster of deken. Een blok biedt alleen puntsgewijze steun. Het is ook belangrijk om te weten dat het geen medische behandeling vervangt, maar een aanvulling is op je herstelplan.

Voor wie relevant?

Deze aanpak, met name het gebruik van yogablokken voor geleidelijke opbouw, is het meest relevant voor mensen in de herstelfase van long-COVID die last hebben van aanhoudende vermoeidheid, brain fog of inspanningsintolerantie.

Het is voor iedereen die yoga wil hervatten maar merkt dat de standaard houdingen te belastend zijn. Ook voor mensen met andere post-virale aandoeningen of chronisch vermoeidheidssyndroom (ME/CVS) kunnen deze principes van toepassing zijn. Het draait om het aanpassen van beweging aan je energieniveau van die dag, met opbouwende praktijk met yogablokken. Overleg altijd met je (huis)arts of fysiotherapeut voordat je begint.

Zij kunnen aangeven of het veilig is en welke houdingen je beter (nog) kunt vermijden. Zoek eventueel een yogadocent met ervaring in therapeutische yoga of herstel.

Begin thuis met korte sessies van 10-15 minuten. Gebruik één blok en focus op rustige ademhaling in eenvoudige, ondersteunde houdingen.

Het doel is niet om te zweten, maar om je lichaam op een vriendelijke manier opnieuw te leren kennen.