Yogablokken voor Mensen met een Long COVID: Geleidelijke Opbouw

Wat is het?

Een yogablok is een rechthoekig hulpmiddel, meestal gemaakt van schuim, kurk of hout. Het dient als verlengstuk van je armen en lichaam tijdens yoga-oefeningen. Voor mensen met Long COVID kan zo'n blok een cruciale rol spelen in een aangepaste, veilige yogapractice.

Long COVID kenmerkt zich vaak door extreme vermoeidheid, kortademigheid en een verlaagde belastbaarheid.

Traditionele yoga-oefeningen zijn dan soms te zwaar. Een yogablok brengt de vloer dichterbij en vermindert de fysieke inspanning die nodig is om een houding te bereiken.

Het gaat dus niet om het bereiken van de 'perfecte' pose, maar om het vinden van een comfortabele, ondersteunde versie. Het blok fungeert als een stabiele partner die je helpt energie te besparen en je grenzen te respecteren.

Hoe werkt het precies?

Je gebruikt een yogablok op drie verschillende hoogtes, afhankelijk van je flexibiliteit en energieniveau. Plaats het bijvoorbeeld onder je handen in een vooroverbuiging, zodat je minder diep hoeft te reiken.

Dit verlicht direct de druk op je ademhaling en hartslag. Bij zittende oefeningen zorgt een blok onder je zitvlak voor een betere heupkanteling.

Dit ontlast je onderrug en maakt het makkelijker om rechtop te zitten zonder veel spierkracht te gebruiken. Voor herstellende houdingen ondersteunt het je hoofd of knieën, waardoor je volledig kunt ontspannen. De kern is geleidelijke opbouw.

Begin met het blok op de hoogste stand. Voelt dat goed, dan kun je een lagere stand proberen.

Luister altijd naar je lichaam; een 'goede' dag betekent niet dat je direct je grenzen moet verleggen. Consistentie is belangrijker dan intensiteit.

• Ondersteuning in staande houdingen: Verkort de afstand tot de grond in houdingen als de Driehoek (Trikonasana).
• Hulp bij balans: Biedt een stabiel rustpunt in evenwichtsoefeningen, wat valrisico vermindert.
• Hulpmiddel bij ademhaling: Plaats het onder je bovenrug voor een zachte opening van de borstkas, wat de ademhaling kan vergemakkelijken.

De wetenschap erachter

Er is geen specifiek onderzoek naar yogablokken bij Long COVID. De wetenschappelijke onderbouwing haal je uit twee pijlers: de bewezen voordelen van aangepaste yoga bij chronische vermoeidheid en het principe van 'graded exercise therapy' (GET).

Studies tonen aan dat zachte, aangepaste yoga de kwaliteit van leven kan verbeteren bij mensen met chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS), een aandoening met veel overlap met Long COVID. Het richt zich op het zenuwstelsel en kan helpen de 'vecht-of-vlucht'-stand te kalmeren. De kern van GET is het heel geleidelijk en gecontroleerd opbouwen van activiteit binnen de pijngrens. Een yogablok is een perfect instrument hiervoor, omdat het de belasting objectief en trapsgewijs kan aanpassen.

Het voorkomt de beruchte 'crash' die volgt op overbelasting. Onderzoek naar hulpmiddelen in revalidatie benadrukt het belang van aanpassingen.

Door een oefening toegankelijker te maken, vergroot je de kans op regelmatige beoefening.

Dat is waar de echte winst voor herstel wordt geboekt: in consistent, afgestemd bewegen.

Voordelen en nadelen

Het grootste voordeel is de aanpasbaarheid. Je kunt je practice letterlijk en figuurlijk ondersteunen op je slechtste dagen.

Het verlaagt de drempel om überhaupt te beginnen met bewegen, wat mentaal enorm kan helpen. Een ander voordeel is de veiligheid. Het blok biedt stabiliteit en voorkomt dat je in een houding 'zakt' of forceert.

Dit is essentieel wijl je lichaamssignalen door Long COVID soms verstoord kunnen zijn.

Een potentieel nadeel is afhankelijkheid. Het is de bedoeling dat het blok een tijdelijke ondersteuning is, geen permanente vervanging. Blijf altijd de intentie houden om, wanneer mogelijk, de ondersteuning langzaam te verminderen. Een praktisch nadeel kan de aanschaf zijn.

Niet iedereen heeft direct een blok in huis. Een dik boek of stevig kussen kan soms als noodoplossing dienen, maar een echt yogablok is stabieler en veiliger.

Voor wie relevant?

Deze aanpak, met yogablokken voor opbouwende praktijk, is allereerst relevant voor iedereen met Long COVID die graag wil bewegen maar worstelt met beperkte energie en uithoudingsvermogen.

Het biedt een concrete manier om binnen je mogelijkheden actief te blijven. Ook voor mensen met andere chronische vermoeidheidsklachten of fibromyalgie zijn de principes zeer toepasbaar. De behoefte aan geleidelijke opbouw en ondersteuning, bijvoorbeeld met yogablokken voor geleidelijke opbouw, is hier vergelijkbaar.

Daarnaast is het relevant voor yogadocenten die mensen met deze aandoeningen in hun les hebben. Kennis van deze aanpassingen, zoals het inzetten van yogablokken voor een veilige terugkeer, is cruciaal om een veilige en inclusieve omgeving te bieden.

Tot slot kan het relevant zijn voor fysiotherapeuten en revalidatieartsen als een laagdrempelig hulpmiddel voor thuisoefeningen.

Het is een eenvoudig, betaalbaar instrument dat zelfstandig gebruik ondersteunt. Overleg altijd met een arts of specialist voordat je begint met een nieuwe oefenvorm. Kies voor een yogablok van medium hardheid (zoals kurk of stevig schuim) voor de beste combinatie van comfort en stabiliteit.