Yogablokken voor Mensen met een Dwarslaesie: Rolstoelvriendelijk
Wat is het?
Een yogablok voor mensen met een dwarslaesie is een speciaal aangepast hulpmiddel. Het is ontworpen om yogabeoefening vanuit een rolstoel of vanaf de grond mogelijk en veilig te maken.
Deze blokken verschillen op cruciale punten van standaard yogablokken. Ze zijn vaak lichter, maar steviger, en hebben een aangepaste vorm.
Denk aan bredere oppervlakken, inkepingen voor handgrepen of extra grip. Het materiaal is belangrijk: het moet zacht genoeg zijn voor comfort, maar voldoende ondersteuning bieden. Het belangrijkste doel is stabiliteit en veiligheid.
Het blok fungeert als een verlengstuk van het lichaam. Het helpt bij het vinden van een goede houding en maakt oefeningen toegankelijk die anders onmogelijk zouden zijn.
Hoe werkt het precies?
Je gebruikt het blok als een stabiele basis of ondersteuning. Plaats het bijvoorbeeld onder je handen of ellebogen om je bovenlichaam te liften en te stabiliseren. Dit creëert ruimte en vermindert druk.
Voor zittende oefeningen kan het blok tussen je knieën of onder je voeten worden geplaatst.
Dit helpt bij het activeren van spieren en het verbeteren van de doorbloeding. Het voorkomt ook dat je naar voren of opzij valt.
Bij grondoefeningen, zoals vooroverbuigingen, ondersteunt het blok je voorhoofd of borstbeen. Dit zorgt voor ontspanning zonder dat je je nek of rug forceert. De sleutel is experimenteren met posities om te vinden wat voor jou comfortabel en effectief is.
Veelgebruikte toepassingen
- Stabiliteit bij zitbalans: Het blok onder je zitbeenknobbels geeft een steviger fundament.
- Arm- en schouderondersteuning: Plaats de handen op het blok om bovenlichaamsrekken te vergemakkelijken.
- Beenondersteuning: Leg het blok onder de kuiten of voeten om de benen comfortabel te positioneren.
- Borstopening: Gebruik het als steun voor de handen in een zittende achteroverbuiging.
De wetenschap erachter
De wetenschappelijke onderbouwing richt zich op bewegingsleer en neuroplasticiteit. Voor mensen met een dwarslaesie is het behouden en verbeteren van de resterende functie cruciaal, en yogablokken kunnen hierbij ondersteunen.
Yoga, ondersteund door blokken, kan hierbij helpen. Onderzoek toont aan dat regelmatige, gecontroleerde beweging spasticiteit kan verminderen en de circulatie kan bevorderen. Het blok maakt deze bewegingen veilig uitvoerbaar.
Het helpt bij het handhaven van gewrichtsmobiliteit en het voorkomen van contracturen.
Daarnaast speelt proprioceptie een rol: het lichaamsbesef. Het blok geeft extra tactiele feedback aan het zenuwstelsel. Dit kan de hersenen helpen om de lichaamsdelen beter te 'mappen', wat bijdraagt aan een groter gevoel van controle en welzijn.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Verhoogde onafhankelijkheid: Je kunt zelfstandiger oefeningen aanpassen en uitvoeren.
- Veiligheid en comfort: Vermindert het risico op vallen of overbelasting van gewrichten.
- Verbeterde circulatie: Ondersteunt houdingen die de bloedstroom bevorderen.
- Pijnverlichting: Helpt bij het vinden van posities die drukpunten ontlasten.
- Psychologisch voordeel: Geeft een gevoel van empowerment en deelname aan een activiteit.
Nadelen
- Beperkte beschikbaarheid: Speciale aangepaste blokken zijn niet overal verkrijgbaar.
- Kosten: Ze kunnen duurder zijn dan standaard yogablokken.
- Leercurve: Het vergt tijd en begeleiding om de juiste toepassingen te vinden.
- Niet universeel: Wat voor de één werkt, is voor de ander ongeschikt. Maatwerk is essentieel.
Voor wie relevant?
Dit hulpmiddel is primair relevant voor mensen met een complete of incomplete dwarslaesie die gebruikmaken van een rolstoel. Het is ook waardevol voor mensen met andere vormen van beperkte mobiliteit, zoals bij multiple sclerose of na een beroerte.
Yogadocenten die inclusieve lessen willen geven, hebben baat bij kennis van deze blokken. Zij kunnen cliënten op een verantwoorde manier begeleiden. Ook fysiotherapeuten en ergotherapeuten kunnen ze integreren in revalidatieprogramma's.
Daarnaast is het relevant voor mantelzorgers of familieleden die een dierbare willen ondersteunen bij thuisoefeningen, zoals met veilige yogablokken voor ruggenmergletsel.
Het blok is een praktisch instrument om de kwaliteit van leven en het bewegingsplezier te vergroten.