Yogablokken voor Mensen met een PCOS: Ondersteunende Praktijk

Wat is het?

Een yogablok is een rechthoekig hulpmiddel, meestal gemaakt van schuim, kurk of hout. Het dient als verlengstuk van je armen of als ondersteuning voor je lichaam tijdens yogahoudingen.

Voor mensen met PCOS kan het een waardevolle aanvulling zijn op hun practice.

PCOS, of polycysteus-ovariumsyndroom, is een hormonale aandoening die vaak gepaard gaat met klachten als gewichtsschommelingen, vermoeidheid en pijn. Yoga wordt gezien als een zachte, ondersteunende bewegingsvorm. Het blok maakt deze beweging toegankelijker en comfortabeler.

Je kunt een blok onder je handen, voeten, heupen of rug plaatsen. Het verkleint de afstand tot de vloer en geeft stabiliteit. Zo kun je houdingen langer en met meer ontspanning vasthouden, wat de kalmerende effecten van yoga versterkt.

Hoe werkt het precies?

Het blok werkt als een aanpassingshulpmiddel. Stel, je hebt moeite om de vloer te bereiken in een vooroverbuiging.

Door een blok onder je handen te plaatsen, verklein je de afstand.

Je hoeft niet te forceren en je spieren kunnen ontspannen. Bij PCOS kan er sprake zijn van spanning in de buik- en bekkenregio. Een blok onder je heupen tijdens een liggende houding kan druk verlichten.

Praktische toepassingen voor PCOS

Het ondersteunt je lichaamsgewicht zodat je dieper kunt ontspannen. Tijdens zittende meditatie of ademhalingsoefeningen zorgt een blok voor een rechte, comfortabele wervelkolom.

Dit verbetert de longcapaciteit en maakt diepe, rustgevende ademhaling makkelijker. Een rustig zenuwstelsel is cruciaal voor hormonale balans. Gebruik een blok in ondersteunende, rustgevende houdingen. Denk aan een opgerichte versie van de 'Child's Pose' met het blok onder je voorhoofd.

Of plaats het onder je heupen in de 'Legs-Up-The-Wall' pose voor extra comfort.

Bij houdingen die de buik zachtjes stimuleren, zoals een gedraaide zithouding, kan het blok je bekken kantelen zodat de draai minder belastend is. Het gaat om comfort en ondersteuning, niet om diepte of prestatie. Integreer het blok ook in je ontspanning aan het einde van je practice.

Leg het onder je knieën in de 'Savasana' (lijkpose) om de onderrug te ontlasten. Dit bevordert een diepere, herstellende rust.

De wetenschap erachter

De wetenschappelijke onderbouwing voor yoga bij PCOS groeit. Studies tonen aan dat regelmatige yoga de cortisolspiegel (stresshormoon) kan verlagen. Chronische stress verergert de hormonale disbalans bij PCOS.

Een verlaagde cortisolproductie kan de gevoeligheid voor insuline positief beïnvloeden. Insulineresistentie is een kernprobleem bij veel vrouwen met PCOS.

Yoga, ondersteund door props zoals blokken, maakt deze stressverlagende oefeningen toegankelijker. Onderzoek wijst ook op een afname van ontstekingsmarkers na regelmatige yoga-beoefening.

PCOS wordt geassocieerd met een lage graad van chronische ontsteking. De combinatie van zachte beweging, diepe ademhaling en ontspanning draagt bij aan het verminderen van deze ontstekingsreactie. Het gebruik van een blok, zoals voor zachte ondersteuning bij menstruatieklachten, speelt hier indirect op in.

Door blessures en overbelasting te voorkomen, zorgt het voor consistentie in je practice.

De cumulatieve, positieve effecten op stress en ontsteking ontstaan juist door regelmaat, niet door intensiteit.

Voordelen en nadelen

Het grootste voordeel is toegankelijkheid. Een blok maakt yoga haalbaar, zelfs op dagen met weinig energie of pijn.

Het helpt je de houdingen correct en veilig uit te voeren, wat het risico op blessures verkleint. Een ander voordeel is diepere ontspanning.

Door fysieke ondersteuning kan je zenuwstelsel tot rust komen. Dit directe effect op het parasympathisch zenuwstelsel ('rust en herstel') is waardevol voor het reguleren van stresshormonen. Een potentieel nadeel is afhankelijkheid. Je kunt het gevoel krijgen dat je het blok altijd nodig hebt.

Het is goed om af en toe te oefenen zonder, om je eigen kracht en balans te voelen en vertrouwen op te bouwen.

Praktische voor- en nadelen

Verkeerd gebruik kan ook een nadeel zijn. Een te hoog blok kan een onnatuurlijke houding forceren. Begin met de laagste stand en luister naar je lichaam.

Het blok is een hulpmiddel, geen doel op zich. Voordelen: betaalbaar, lichtgewicht, veelzijdig inzetbaar voor yoga, meditatie en stretching.

Het biedt onmiddellijke feedback en ondersteuning. Nadelen: goedkope schuimblokken kunnen snel slijten.

Kurk of hout zijn duurzamer maar zwaarder. Het is een extra accessoire dat je moet meenemen en opbergen. De voordelen wegen voor de meeste mensen met PCOS zwaarder dan de nadelen. Het gaat om het verbeteren van de kwaliteit en consistentie van je practice, wat op de lange termijn de grootste winst oplevert.

Voor wie relevant?

Dit is relevant voor iedereen met PCOS die yoga wil beoefenen, maar fysieke beperkingen of vermoeidheid ervaart.

Het is een laagdrempelige manier om te starten met bewegen zonder je lichaam te overvragen. Ook voor vrouwen met PCOS die al yoga doen, maar vastlopen in bepaalde houdingen door stijfheid of pijn, is een blok een uitkomst. Het biedt een manier om je practice aan te passen aan hoe je lichaam zich die dag voelt. Daarnaast is het relevant voor wie meditatie en ademhalingsoefeningen wil verdiepen.

Een stabiele, comfortabele zithouding is de basis voor een effectieve meditatie. Het blok helpt die basis te creëren.

Overleg bij twijfel altijd met een arts of een ervaren yogadocent die bekend is met PCOS, voor advies over yogablokken bij PCOS.

Zij kunnen adviseren over de veiligste en meest ondersteunende manier om props in te zetten voor jouw specifieke situatie.