Yogablokken voor Mensen met een Schizofrenie: Ondersteuning

Wat is het?

Een yogablok is een steunmiddel dat je helpt bij het uitvoeren van yoga-oefeningen.

Het is meestal gemaakt van schuim, kurk of hout en heeft een rechthoekige vorm. Voor mensen met schizofrenie kan dit blok een waardevol hulpmiddel zijn tijdens bewegingsoefeningen of ontspanning.

Het blok dient als een verlengstuk van je lichaam. Je kunt het onder je handen, voeten of zitvlak plaatsen om de grond dichterbij te brengen. Dit maakt houdingen toegankelijker en stabieler, zonder dat je je lichaam forceert. In een therapeutische context gaat het gebruik verder dan alleen fysieke ondersteuning. Het blok biedt een tastbaar, voorspelbaar object dat kan helpen bij het gronden (grounding) en het vestigen van aandacht in het hier-en-nu.

Hoe werkt het precies?

Je gebruikt het yogablok als een stabiele, betrouwbare ondersteuning tijdens oefeningen. Plaats het bijvoorbeeld onder je hand in een staande vooroverbuiging, zodat je niet zo diep hoeft te reiken.

Dit vermindert de fysieke en mentale druk. Bij ademhalingsoefeningen of meditatie kun je op het blok zitten.

Dit creëert een lichte verhoging die de heupen ontspant en een rechte rug bevordert. De vaste vorm en het contactpunt geven een gevoel van structuur en veiligheid. De kern van de werking zit in het principe van proprioceptie: je lichaam voelt waar het zich bevindt in de ruimte.

Het blok geeft een duidelijke, voelbare grens. Dit helpt om dissociatieve gevoelens tegen te gaan en de aandacht terug te brengen naar lichamelijke sensaties.

• Grondingsoefening: Houd het blok stevig vast en beschrijf hardop hoe het aanvoelt: de textuur, temperatuur, het gewicht.
• Ademhaling: Leg het blok op je buik terwijl je ligt. Volg met je ogen hoe het op en neer beweegt met elke ademhaling.
• Stabiliteit: Gebruik het tussen je handen in een rustige houding zoals de 'Kindhouding' om jezelf letterlijk te ondersteunen.

De wetenschap erachter

Onderzoek naar yoga als aanvullende therapie bij psychose toont veelbelovende resultaten. Studies suggereren dat yoga kan helpen bij het verminderen van angst, het verbeteren van de stemming en het vergroten van het lichaamsbewustzijn.

Het yogablok is een instrument dat deze beoefening toegankelijker maakt. Het mechanisme is tweeledig.

Fysiek helpt de ondersteuning om spanning in het lichaam los te laten, wat direct invloed heeft op het zenuwstelsel. Mentale helpt de focus op een concreet object om piekergedachten te doorbreken en de aandacht te trainen. Een belangrijk concept hierbij is interceptie: het bewustzijn van interne lichamelijke signalen. Mensen met schizofrenie ervaren hier soms verstoringen in, wat voorzichtigheid met yogablokken belangrijk maakt.

Door middels het blok bewust contact te maken met lichamelijke grenzen en sensaties, oefen je deze vaardigheid op een veilige, gecontroleerde manier.

De tastzin is een krachtig anker. De druk en het contact met het blok activeren het parasympathische zenuwstelsel, het deel van het zenuwstelsel dat rust en herstel bevordert. Dit kan een direct kalmerend effect hebben op opwinding of angst.

Voordelen en nadelen

Voordelen

Het grootste voordeel is de toegankelijkheid. Het blok maakt beweging mogelijk zonder dat je lenig of sterk hoeft te zijn.

Dit verlaagt de drempel om te beginnen en vol te houden. Je ervaart meer lichaamscontrole en stabiliteit.

Dit kan het gevoel van kwetsbaarheid verminderen en zelfvertrouwen geven. De voorspelbaarheid van het object biedt houvast wanneer je innerlijke beleving onvoorspelbaar is. Het ondersteunt mindfulness.

• Bevordert ontspanning en stressvermindering.
• Helpt bij het opbouwen van een routine en structuur.
• Veilig en zonder bijwerkingen.

Nadelen

Door je aandacht te richten op de fysieke sensatie van het blok, oefen je het loslaten van afleidende of verontrustende gedachten. Het is een eenvoudige tool voor aandachtstraining.

Het is geen vervanging voor professionele behandeling. Zie het als een aanvullend hulpmiddel binnen een bredere zorg- of therapiecontext. De initiële stap om te beginnen kan hoog zijn. Motivatie en energie zijn soms lastig op te brengen.

Het is belangrijk om klein te beginnen en geen druk op jezelf te leggen.

Er kan een stigma gevoeld worden rondom het gebruik van 'hulpmiddelen'. Het is essentieel om te benadrukken dat het gebruik van een blok een teken is van zelfzorg en wijsheid, niet van zwakte. De kosten van een goed blok (€15-€30) kunnen een belemmering zijn. Alternatieven zoals een stevig opgevouwen deken of kussen kunnen soms dienst doen.

Voor wie relevant?

Deze informatie is primair relevant voor mensen met een diagnose in het schizofreniespectrum die op zoek zijn naar praktische, lichaamsgerichte manieren om hun welzijn te ondersteunen, zoals met veilige yogablokken.

Ook voor hun naasten of begeleiders kan het waardevol zijn om deze optie te kennen. Daarnaast is het relevant voor yogadocenten of therapeuten die werken met deze doelgroep. Kennis over het inzetten van props zoals blokken kan hen helpen om lessen of sessies inclusiever en veiliger te maken.

De principes gelden overigens breder. Iedereen die worstelt met angst, dissociatie of een laag lichaamsbewustzijn kan baat hebben bij de ondersteuning en het anker dat een simpel yogablok biedt.

Overweeg je het te gebruiken? Bespreek het dan met je behandelaar of een ervaren yogadocent over comfort bij somatoforme stoornis.

Zij kunnen helpen bij het kiezen van de juiste oefeningen en het integreren ervan in je persoonlijke routine. Begin thuis, in je eigen tempo, en ervaar zelf of de tastbare ondersteuning voor jou werkt.